Psycholog szkolny

Kącik psychologa szkolnego – mgr Anna Kubiak
 
Nr telefonu zaufania 507 822 097
(w godzinach dyżuru)
 
e-mail: zs3psycholog@gmail.com
 
 
W myśl najnowszego rozporządzenia MEN o pomocy psychologiczno- pedagogicznej, które weszło w życie 1 lutego 2011 roku, uczniowie, rodzice uczniów i nauczyciele mogą w szkole liczyć na pomoc psychologiczno- pedagogiczną. Na czym ta pomoc ma polegać?
Przede wszystkim na rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawaniu jego indywidualnych możliwości psychofizycznych, wynikających w szczególności:
  • z niepełnosprawności,
  • z niedostosowania społecznego,
  • z zagrożenia niedostosowaniem społecznym,
  • ze szczególnych uzdolnień,
  • ze specyficznych trudności w uczeniu się,
  • z zaburzeń komunikacji językowej,
  • z choroby przewlekłej,
  • z sytuacji kryzysowych lub traumatycznych,
  • z niepowodzeń edukacyjnych,
  • z zaniedbań środowiskowych związanych z sytuacją bytową ucznia i jego rodziny, sposobem spędzania czasu wolnego, kontaktami środowiskowymi,
  • z trudności adaptacyjnych związanych z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanych z wcześniejszym kształceniem za granicą.
 
Sporządzenie trafnej diagnozy problemów dziecka – rozpoznanie sytuacji rodzinnej, indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia, jego możliwości psychofizycznych, uzdolnień i zainteresowań – jest konieczne do zaplanowania w szkole działań wspierających dziecko, stworzenia odpowiednich warunków do jego prawidłowego rozwoju i zaspokojenia potrzeb.Diagnozą problemów uczniów zajmuje się w szkole nie tylko psycholog, ale również nauczyciele i inni specjaliści pracujący z dzieckiem.
 
Psycholog w szkole
 
            Naczelną wartością dla psychologa szkolnego jest dobro dziecka. Dbanie o prawidłowy rozwój dziecka, wychowanie i nauczanie wymaga czasu i zaangażowania. Każda z osób kontaktująca się z uczniem w szkole, w domu, na lekcji, na przerwie, podczas wycieczki szkolnej czy w kościele oddziałuje na niego. Nic nie dzieje się z dnia na dzień. Rozwój dziecka, jego dorastanie i nabieranie doświadczenia życiowego jest procesem ciągłym – wymaga czasu, uwagi, zaangażowania i współpracy wszystkich osób z otoczenia dziecka. Rodzice, nauczyciele, wychowawcy, psycholog i inni specjaliści powinni ze sobą rozmawiać, wymieniać się doświadczeniami i wspólnie wypracowywać najlepsze rozwiązania. Taki rodzaj współpracy ustala się już na początku roku szkolnego.
 
Zadania i obowiązki psychologa zatrudnionego w szkole polegają m.in. na:
 
  • prowadzeniu badań i działań diagnostycznych dotyczących poszczególnych uczniów, w tym diagnozowaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych, a także rozpoznawaniu i wspieraniu mocnych stron uczniów, ich umiejętności i zdolności,
  • minimalizowaniu skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganiu zaburzeniom zachowania oraz realizacji rożnych form pomocy psychologiczno- pedagogicznej
    w środowisku szkolnym i poza szkolnym poszczególnych uczniów;
  • prowadzeniu terapii indywidualnej, rozmów terapeutycznych, profilaktycznych, interwencyjnych,
  • współpracy z nauczycielami i rodzicami, pomocy w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych.
 
            Problemy, z jakimi uczniowie zgłaszają się do psychologa wymagają czasu, namysłu, uważnego wysłuchania, a także dłuższej rozmowy. Zdarzają się problemy lub sytuacje
w klasie, które nie mogą czekać, wymagają szybkiego działania albo interwencji. Dlatego sposób pracy psychologa w szkole jest na tyle elastyczny, by mógł poświęcić czas i uwagę uczniowi zawsze wtedy, kiedy istnieje taka potrzeba.
 
Różne role i oczekiwania
 
Psycholog pracujący w szkole występuje w wielu rolach, najczęściej jest postrzegany jako:
  • specjalista od spraw psychiki, problemów rozwojowych, emocjonalnych, dorastania, wychowania, nauczania,
  • osoba, której można powierzyć swoje osobiste problemy,
  • osoba wspierająca ucznia, rodzinę i nauczyciela,
  • rozwiązująca konflikty, współpracująca z innymi,
  • diagnosta, który określa trudności dziecka oraz ustala ich przyczyny, diagnozuje problemy w grupie, w klasie, pomiędzy nauczycielami i uczniami, rodzicami i dziećmi,
  • osoba monitorująca i koordynująca pomoc dziecku w szkole i poza nią,
  • pomagająca dziecku w odnalezieniu się w rzeczywistości szkolnej,
  • współpracująca z rodziną dziecka – diagnozująca sytuację rodzinną, podejmująca działania interwencyjne i wspierające,
  • współpracująca z gronem pedagogicznym
  • „lekarz pierwszego kontaktu”, rozpoznająca problem i udzielająca pierwszej pomocy- wsparcia, zrozumienia, a w razie potrzeby kierująca dziecko lub całą jego rodzinę do odpowiednich specjalistów.

Komu i w jakich sytuacjach potrzebny jest psycholog?

Uczniom psycholog szkolny jest potrzebny, gdy pojawiają się:
  • kłopoty z nauką, koncentracją i przystosowaniem do życia szkolnego,
  • kłótnie i nieporozumienia,
  • smutki, smuteczki i inne problemy,
  • konflikty w grupie i między kolegami,
  • dokuczanie, odrzucenie, przemoc fizyczna lub psychiczna, mobbing rówieśniczy, wykluczenie,
  • miłość, zazdrość i inne skomplikowane uczucia,
  • różne pytania i wątpliwości: czy to jest słuszne?, jak postąpić?, zapytać?, pokonać lęk czy nieśmiałość, co zrobić?,
  • konflikty z dorosłymi
  • kłamstwo, nieuczciwość, niesprawiedliwość i inne dylematy moralne,
  • uczucia z którymi sobie trudno poradzić,
  • lęk, wstyd, poczucie zagrożenia, bezradność, niepokój o siebie i o innych,
  • złe traktowanie, wyszydzanie, wyśmiewanie, poniżanie, niedocenianie i inne,
  • problemy rodzinne – przemoc domowa, wykorzystywanie seksualne, złe traktowanie, zaniedbanie, porzucenie, rozwód, wyjazd rodziców za granicę, uzależnienia, choroba przewlekła, choroba umysłowa,
  • objawy fizycznego i psychicznego wyczerpania, osłabienie, senność, lęki, zaburzenia jedzenia,
  • nagłe zmiany zachowania, ubierania się, ślady pobicia, zadrapań, bóle głowy, bóle brzucha,
  • labilność nastroju, złość, zachowania agresywne, lękowe, niepokój i wiele innych.
 
            Uczniowie przychodzą też do psychologa, żeby się zwierzyć, naradzić, wymyślić wspólnie rozwiązanie, opowiedzieć o trudnych zdarzeniach i przeżyciach, odreagować napięcie, wyzłościć się, uspokoić. Czasem – by poprosić o pomoc, poradę, rozwiać wątpliwości albo żeby popłakać. Również po to, by się pochwalić, powiedzieć, że sobie poradzili, zrobili coś, co było dla nich trudne, że są z siebie dumni, ponieważ udało im się.
 
Rodzicom psycholog szkolny jest potrzebny, gdy:
  • trzeba zdiagnozować problemy i trudności dziecka,
  • należy stworzyć odpowiednie lub specjalne warunki do nauki, rozwoju zdolności i zainteresowań dziecka,
  • trzeba poinformować szkołę o problemach dziecka i jego rodziny,
  • dziecko ma trudności adaptacyjne i emocjonalne lub problemy z nauką,
  • pojawiają się konflikty dziecka z pracownikami szkoły, trudności w relacjach z innymi dziećmi,
  • trzeba określić zasoby dziecka, zaakcentować mocne strony, okazać dumę z osiągnięć dziecka, wspólnie świętować sukcesy,
  • trzeba przedyskutować jakiś problem, stworzyć plan działania,
  • pojawia się chęć „wygadania się”, wyżalenia, uzyskania porady lub wsparcia w trudnych chwilach,
  • pojawiają się trudne uczucia w stosunku do dziecka: zniecierpliwienie, niechęć, bezradność, smutek czy złość,
  • trzeba omówić nieprawidłowe postawy wychowawcze rodziców: nadmierne ochranianie dziecka, zbyt małe wymagania, wyręczanie go, tendencję do poświęcania się lub nadmierny krytycyzm i wymagania, perfekcjonizm, nierealistyczne oczekiwania, zachowania agresywne, poniżanie, lekceważenie dziecka,
  • pojawiają się problemy wychowawcze w okresie dojrzewania lub problemy rodzinne: napięta atmosfera domowa, konflikty małżeńskie, rozwód, wyjazd któregoś z rodziców za granicę w celach zarobkowych, przemoc domowa, uzależnienia, trudności finansowe,
  • trzeba wspólnie działać, aby pomóc dziecku w problemach w szkole lub poza nią
 
            Rodzice przychodzą do psychologa zapraszani przez niego albo z własnej woli, zazwyczaj wtedy, gdy pojawia się jakiś problem. Rodzice przychodzący do szkoły są otoczeni szczególną opieką, by mogli w bezpiecznych warunkach zmierzyć się z własnymi problemami i uczuciami, opowiedzieć o swoich kłopotach z dzieckiem, sytuacją osobistą i rodzinną.
 
Harmonogram dyżur psychologa szkolnego:
 
Poniedziałek 12.45 – 16.15
Środa 10.30 – 14.30
Czwartek 11.30 – 13.30
Piątek 10.30 – 11.30